Bij de verbluffende actie van Dennis Bergkamp kwam de pass van Frank de Boer op het juiste moment omdat hij zag dat Bergkamp op het juiste moment de ruimte op rechts had opgezocht. Bedoelingen van spelers die in een flits ontstaan en samensmeltend een kunststukje opleveren waarvan wij als toeschouwers de schoonheid ervaren.
Boeiende en succesvolle sport vraagt om acties op het juiste moment.
Op welk moment:
- raak je de bal bij tennis?
- laat Epke Zonderland de rekstok los om na zijn salto’s “ te staan”?
- breekt een schaker een stelling open?
- gaat de plankzeiler overstag?
- knallen de riemen va de roeiers in het water?
- demarreert de wielrenner?
- wordt bij Basketbal de pass voor de “Alley-oop” ( actie waarbij de dunker de bal boven de basket aangespeeld krijgt) gegeven?
Het kiezen van het juiste moment is kortom onontbeerlijk voor resultaat en schoonheid. Maar hoe vindt de sporter dat juiste moment? Is het oefening, ervaring, nadenken, intuïtie? Feit is dat het juiste moment vooral goed moet voelen. Een actie op het juiste moment oogt vaak simpel, vanzelfsprekend en gracieus. Een beginnende sporter mist vaak dat juiste moment. Hij is soms te laat maar vaak ook te gehaast. Volkswijsheid zegt dan ook: “haast en spoed is alleen maar goed als je heel dringend moet”.
In het vervolg zullen we zien dat een goede technische bagage, conditie en concentratie voorwaarden zijn om het juiste moment te vinden. Het moment wordt aangereikt door de bewegingssituatie van de sporter. Die situatie is natuurlijk anders voor Epke de turner dan voor Dennis en Frank de voetballers. Anders; dus niet voor de ene sporter ingewikkelder dan de ander.
Epke vliegt in een relatieve standaard situatie over de rekstok. Relatief want de stok van de ene fabrikant verschilt voor hem van die van een andere fabrikant. En een Olympische finale kunnen we ook niet echt als standaard situatie betitelen. Zijn lijf weet echter door veel oefenen wanneer hij bewegingen in moet zetten of wanneer kleine correcties nodig zijn.
Frank en Dennis acteren echter in een steeds veranderende ruimte waarin medespelers en tegenstanders van plaats wisselen en waar weersomstandigheden een rol spelen. Wat de turners en voetballers gemeen hebben is echter hun zoektocht naar het juiste moment.
Het juiste moment heeft natuurlijk te maken met tijd en ruimte. Een natuurwetenschappelijke benadering van acties levert niet veel op. Natuurlijk is het bij sprinten duidelijk dat je niet te laat moet reageren op het startschot en dat je niet te vroeg rechtop moet lopen als je wilt versnellen. Maar die natuurwetenschap helpt ons niet veel verder bij het waarderen van de weergaloze acties van de Boer en Bergkamp.
Het juiste moment is iets dat wij sporters en toeschouwers onmiddellijk verstaan en beleven. Daarbij helpt het als we zelf ervaring hebben opgedaan met de mogelijkheden en de moeilijkheden die een sport met zich meebrengt.
sport-tijd en ruimte 